Rodzaje zapięć kolczyków: sztyft, bigiel, zapięcie angielskie, klips

W opisie kolczyków czytasz „zapięcie: bigiel angielski” i zastanawiasz się, czy to się utrzyma w uchu? Te dwa słowa mówią, jak kolczyk się zakłada, czy może wypaść i czy potrzebujesz przekłutych uszu. Oto słowniczek, z którym spokojnie kupisz kolczyki, także przez internet i na prezent.

Rodzaje zapięć kolczyków w jednej tabeli

Zapięcia kolczyków dzielą się na dwie rodziny. Pierwsza wymaga przekłutego płatka: przez dziurkę przechodzi trzpień albo drut, a z tyłu coś go blokuje. Druga, czyli klipsy i śrubki, trzyma się dociskiem i pasuje do każdego ucha.

Zapięcie	Przekłute uszy?	Jak pewnie trzyma	Ciężkie kolczyki	Najlepsze do
Sztyft z barankiem (motylkiem)	tak	średnio, baranek się luzuje	słabo	drobne kolczyki na co dzień
Sztyft zakręcany	tak	bardzo pewnie	średnio	cenniejsze sztyfty
Omega (sztyft z klapką)	tak	bardzo pewnie	dobrze	duże, płaskie formy
Bigiel otwarty (francuski)	tak	słabo, bez blokady	średnio	lekkie kolczyki wiszące
Bigiel zamknięty	tak	pewnie	dobrze	wiszące na co dzień
Zapięcie angielskie / bigiel angielski	tak	bardzo pewnie	dobrze	zdobione kolczyki, kolczyki dziecięce
Szarnir i zatrzask	tak	pewnie	średnio	koła i kreole
Klips sprężynowy	nie	zależy od docisku	dobrze	uszy bez dziurek, wieczór
Śrubka	nie	pewnie, z regulacją	średnio	długie noszenie, wrażliwe płatki

Dlaczego ta sama nazwa znaczy co innego w dwóch sklepach

Polskie nazwy zapięć nie mają jednego oficjalnego słownika, więc jubilerzy używają ich trochę inaczej. Porównaliśmy poradniki kilku polskich sklepów jubilerskich i oto najczęstsze rozbieżności:

• Zapięcie francuskie – zwykle otwarty bigiel w formie haczyka, choć niektóre sklepy nazywają tak bigiel z zapadką.
• Bigiel angielski i zapięcie angielskie – dla części sklepów to synonimy, dla innych dwa mechanizmy: drut z zapadką oraz klapka zatrzaskiwana na sztyfcie.
• Bigiel zamknięty – raz drut zaczepiany o pętelkę, raz po prostu inna nazwa bigla angielskiego.
• Sztyft zakręcany – najczęściej trzpień z gwintem i nakręcaną zatyczką, ale bywa tak opisywany także sztyft z nacięciem, na którym zatyczka trzyma się mocniej.

Wniosek jest prosty: nazwa to wskazówka, a rozstrzyga zdjęcie tyłu kolczyka. Jeśli go brakuje, poproś sprzedawcę o fotografię zapięcia.

Sztyft: co to jest i jakie ma odmiany

Sztyft to cienki, prosty trzpień przymocowany do tyłu ozdoby, który wkładasz w dziurkę w uchu i blokujesz od tyłu zatyczką. Kolczyki na sztyft nazywa się też wkrętkami. Ozdoba przylega do płatka, a zapięcia z przodu nie widać.

Sztyft z barankiem, czyli motylkiem

Baranek, nazywany też motylkiem, to mała metalowa zatyczka z dwoma zawiniętymi listkami, które zaciskają się na trzpieniu. Zamiast niego spotkasz też zatyczkę silikonową albo metalową z silikonową wkładką. Zakłada się go szybko, ale ma dwa słabe punkty: z czasem luzuje się na trzpieniu, a tak drobny element łatwo upuścić i zgubić. Sprawdza się w małych kolczykach: kulkach, perełkach, guzikach. Jeśli baranek zbyt łatwo przesuwa się po trzpieniu, wymień go na nowy.

Sztyft zakręcany

W sztyfcie zakręcanym trzpień ma gwint, a zatyczkę nakręcasz na niego jak nakrętkę. Trzyma pewniej niż zwykły baranek, bo nie zsunie się przy ściąganiu swetra przez głowę. Za to zakładanie i zdejmowanie trwa dłużej, zwłaszcza bez lustra.

Omega, czyli sztyft z klapką

Omega łączy sztyft z klipsem. Trzpień przechodzi przez dziurkę w uchu, a z tyłu zamyka się sprężysta klapka, która dodatkowo dociska płatek. Kolczyk ma więc dwa punkty oparcia i mniej się przechyla. Takie zapięcie spotkasz głównie w większych, efektownych kolczykach, które na samym sztyfcie opadałyby do przodu. Omega wymaga przekłutych uszu, choć z tyłu przypomina klips.

Bigiel: co to znaczy w opisie kolczyków

Bigiel to wygięty drut w formie haczyka lub pałąka, który przechodzi przez dziurkę w uchu, a ozdoba wisi pod nim. To zapięcie kolczyków wiszących: od drobnej perły na krótkim drucie po długie, ruchome formy. Odmiany różnią się tym, czy i jak drut jest zablokowany.

Bigiel otwarty, czyli zapięcie francuskie

Otwarty bigiel to zwykły haczyk bez żadnej blokady: wsuwasz go w ucho i gotowe. Zakłada się go najszybciej ze wszystkich zapięć, kolczyk swobodnie się kołysze, a cienki drut prawie nie obciąża płatka. Kolczyk trzyma się jednak tylko dzięki własnemu ciężarowi i kształtowi haczyka, więc przy ściąganiu golfu, w szaliku albo podczas sportu może się wysunąć. Prosty ratunek to przezroczysta silikonowa zatyczka nałożona na koniec drutu za uchem.

Bigiel zamknięty

W biglu zamkniętym koniec drutu po przejściu przez ucho zaczepia się o małą pętelkę przy ozdobie, więc całość tworzy zamkniętą pętlę. Kolczyk nie wysunie się sam, a zapięcie nadal jest lekkie i dyskretne. Wymaga tylko odrobiny wprawy, bo pętelka jest drobna.

Bigiel angielski i zapięcie angielskie

Zapięcie angielskie to ruchoma klapka na zawiasie, często wygięta w kształt liry, która zatrzaskuje się na końcu trzpienia za płatkiem ucha. Przy zapinaniu słychać ciche kliknięcie, dlatego w opisach pojawia się też nazwa „zapięcie angielskie zatrzaskowe”. Bigiel angielski działa na tej samej zasadzie: drut przechodzi przez ucho, a od tyłu domyka go zapadka.

Jak je zapiąć? Odchyl klapkę, włóż trzpień w dziurkę i dociśnij klapkę, aż kliknie. Odpinasz w odwrotnej kolejności, podważając klapkę paznokciem. To jedno z najpewniejszych zapięć, dlatego jubilerzy chętnie stosują je w kolczykach dla dzieci i w większych, zdobionych modelach. Jeśli po latach klapka przestaje klikać, oddaj kolczyki do regulacji u jubilera, zamiast wyginać ją na siłę.

Zapięcia kół i kreoli: szarnir i zatrzask

Koła i kreole mają zapięcie ukryte w samej obręczy, więc z przodu nie widać żadnego mechanizmu.

Szarnir

W szarnirze cienki drucik, ruchomy na zawiasie albo stały, wsuwa się w rurkę po drugiej stronie koła. Zapięcie jest niemal niewidoczne i dobrze pasuje do lekkich, często ażurowych kół. Jego słabym punktem jest delikatność: cienkiego drucika nie wyginaj, bo koło przestanie się równo domykać.

Zatrzask, czyli „klik”

Grubsze, krótkie koła często mają zawias, który dzieli kolczyk na dwie części. Ruchomą część dociskasz, aż zatrzaśnie się z wyraźnym kliknięciem. Zakłada się je szybko i trzymają pewnie, ale zawias nie lubi siły: szarpany albo zapinany na siłę może się odkształcić.

Kolczyki bez przekłucia: klips i śrubka

Klipsy nie wymagają przekłutych uszu: trzymają się płatka dzięki dociskowi sprężyny albo śrubki. Założysz je także na przekłute ucho, więc to jedyna rodzina zapięć, która pasuje każdej kobiecie. Jak ustawić docisk i nosić klipsy bez dyskomfortu, opisaliśmy w przewodniku klipsy vintage: jak dobrać, nosić i rozpoznać, a wszystkie sposoby na uszy bez dziurek zebraliśmy w tekście o kolczykach bez dziurek w uszach.

Klips sprężynowy

Z tyłu ma dźwigienkę ze sprężyną: odchylasz ją, przykładasz kolczyk do płatka i zatrzaskujesz. Zakładanie trwa sekundę, a siłę docisku ustala producent. Często spotkasz wersję z miękką nakładką, która rozkłada nacisk na większą powierzchnię. To najczęstszy mechanizm w klipsach, od małych guzików po duże formy wieczorowe. Przykłady takich par zobaczysz w kolekcji klipsy vintage.

Śrubka, czyli klips z regulacją

Śrubka to mała gwintowana nóżka zakończona płaską płytką, którą dokręcasz do płatka. O docisku decydujesz sama, dlatego śrubki lubią kobiety, które szybko czują ucisk. Spotyka się też połączenie obu rozwiązań: klips na zawiasie, którego docisk regulujesz małą śrubką.

Zapięcie, które zdradza wiek kolczyka

Zapięcia do uszu bez dziurek mają długą historię. Śrubki upowszechniły się w pierwszych dekadach XX wieku, a w latach 30. coraz częściej pojawiały się klipsy na zawiasie. W amerykańskiej biżuterii kostiumowej z połowy XX wieku klipsy i śrubki są bardzo częste, a typ mechanizmu pomaga zawęzić datowanie. Jak czytać zapięcie razem z sygnaturą i stylem, pokazujemy w przewodniku jak datować biżuterię vintage po zapięciu. Sygnowany klips, który po kilkudziesięciu latach wciąż pewnie trzyma, najlepiej świadczy o jakości wykonania.

Które zapięcie kolczyków jest najbezpieczniejsze? Wybór według potrzeby

Nie ma jednego najlepszego zapięcia. Najpewniej trzymają te z blokadą: zapięcie angielskie, omega, szarnir, zatrzask i sztyft zakręcany. Najmniej zabezpieczony jest otwarty bigiel. Liczą się jednak także ciężar kolczyka, wygoda i to, czy ktoś ma przekłute uszy.

Duże kolczyki na wieczór

Im cięższa ozdoba, tym bardziej zapięcie powinno ją podpierać. Duże kolczyki na sztyft z małym barankiem lubią opadać do przodu. Lepiej sprawdzają się omega i klips, które opierają się o płatek większą powierzchnią. Do długich, ruchomych kolczyków wybierz bigiel zamknięty albo angielski. Pomysły na wieczorowe zestawy znajdziesz w tekście o biżuterii do cekinowej sukienki.

Kolczyki na co dzień

Do pracy, na zakupy i pod czapkę najwygodniejsze są drobne sztyfty, bo nie zaczepiają o włosy ani szalik. Jeśli często ściągasz sweter przez głowę, wybierz sztyft zakręcany albo zapięcie angielskie, które nie wypną się przy otarciu. Kształt i wielkość kolczyków dobierzesz z pomocą tekstu jakie kolczyki do kształtu twarzy.

Wrażliwe płatki

Jeśli płatki szybko się męczą, postaw na lekkie kolczyki i zapięcia bez wystających elementów, na przykład angielskie albo płaski sztyft. Wśród klipsów wybieraj śrubkę albo klips z miękką nakładką, bo pozwalają zmniejszyć docisk. Gdy dzieje się coś więcej niż zwykłe zmęczenie, na przykład pojawia się zaczerwienienie lub swędzenie, nie zgaduj i zapytaj dermatologa.

Prezent, gdy nie wiesz, czy ma przekłute uszy

Klipsy są tu najpewniejszym wyborem, bo założy je każda kobieta, z dziurkami w uszach czy bez. Jeśli wiesz, że ma przekłute uszy, wybierz zapięcie angielskie albo bigiel zamknięty: łatwo je założyć i trudno zgubić. Kupując online, sprawdź w opisie typ zapięcia, wymiary i zdjęcie tyłu kolczyka. Gdzie szukać klipsów, podpowiadamy w poradniku gdzie kupić klipsy do uszu.

FAQ – rodzaje zapięć kolczyków

Co to jest bigiel w kolczykach?

Bigiel to wygięty drut, który przechodzi przez dziurkę w uchu i podtrzymuje kolczyk wiszący. Bigiel otwarty to zwykły haczyk bez blokady, zamknięty zaczepia się o pętelkę, a angielski domyka zatrzaskiwana zapadka.

Jak działa zapięcie angielskie w kolczykach?

Zapięcie angielskie ma ruchomą klapkę na zawiasie, często w kształcie liry. Wkładasz trzpień w dziurkę w uchu i dociskasz klapkę, aż zatrzaśnie się z cichym kliknięciem. Mechanizm chowa się za płatkiem i należy do najpewniejszych zapięć, dlatego często spotyka się je w kolczykach dziecięcych.

Co to znaczy, że kolczyki są na sztyft?

Kolczyki na sztyft mają z tyłu prosty, cienki trzpień, który przechodzi przez dziurkę w uchu. Od tyłu blokuje go zatyczka: baranek (motylek), silikonowa zatyczka albo nakrętka w sztyfcie zakręcanym.

Czym różni się zapięcie angielskie od francuskiego?

Zapięcie francuskie to najczęściej otwarty bigiel, czyli haczyk bez blokady, który zakłada się szybko, ale może się wysunąć. Zapięcie angielskie zamyka się zatrzaskiwaną klapką, więc trzyma znacznie pewniej. Część sklepów używa tych nazw inaczej, dlatego zawsze patrz na zdjęcie tyłu kolczyka.

Które zapięcie kolczyków jest najbezpieczniejsze?

Najtrudniej zgubić kolczyki z blokadą: z zapięciem angielskim, omegą, szarnirem, zatrzaskiem albo sztyftem zakręcanym. Najmniej pewny jest otwarty bigiel, który warto zabezpieczyć silikonową zatyczką. Przy uszach bez dziurek najpewniej trzymają dobrze wyregulowane klipsy i śrubki.

Zapięcie to połowa udanego kolczyka

Zanim kupisz kolczyki, odwróć je, choćby na zdjęciu. Zapięcie powie Ci, czy przetrwają wieczór na parkiecie i czy potrzebujesz przekłutych uszu. Kształt, wielkość i styl pomoże Ci dobrać przewodnik kolczyki vintage: jak dobrać, rozpoznać i nosić.

Jeśli lubisz kolczyki z historią, zajrzyj do Vintage Stories (vintagestories.pl). To polski sklep internetowy z oryginalną biżuterią kostiumową vintage amerykańskich i europejskich marek z lat 1960–2000, m.in. Monet, Napier, Trifari, Avon, Kenneth Jay Lane, Givenchy i Dior, prowadzony przez dwoje kuratorów, Alexeya i Anastasiyę. Każdy egzemplarz jest jedyny w swoim rodzaju, a większość kosztuje 190–270 zł. Każdą sztukę przed wystawieniem oglądamy, czyścimy i opisujemy, a przetarcia czy inne ślady czasu zaznaczamy w opisie produktu. Wysyłamy z Polski przez InPost, a zapłacić możesz m.in. BLIK-iem.

Zobacz kolczyki dostępne teraz w naszym sklepie →

Źródło: Vintage Stories – sklep z oryginalną biżuterią vintage w Polsce.